واقعیت این است که استعمار گران بزرگ برای بسیاری ها ظلم کردند، ولی برای دو گروه لطف نمودند؛ برای اسراییل در خاور میانه لطف بزرگ نمودند و برای قبایل متخاصم پشتون در اسیا.
تاریخ نشان داد که استعمارگران انگلیس نه تنها مرز دیورند را در بدل پول و قدرت از میراثخواران شان خریدند، بلکه خراسان متمدن و تاریخی را به قد و اندام شان بریده و افغانستان را به مرکز هویت و اقتدار شان تحمیل کردند.

واقعیت این است که میراثخواران وفادار استعمار تا ظهور پاکستان، سر تیمور دیورند را بابا و ملکه ویکتوریا را مادر بزرگ استعماری خود پرستش می کردند و مجسمه های آنها را در مراکز قدرت شان قندهار و کابل نصب نموده بودند. ولی وقتی انگلیس ها منطقه را ترک گفتند و پاکستان میراثخوار جدید جانشین شان شد، دعوای ارضی میان میراثخواران استعمار در گرفت. میراثخواران افغان که خود را وارثین سابقه دار و وفادار می شمارند با میراثخواران پاکستانی تازه بدوران رسیده وارد دشمنی به سر میراث های استعمار کبیر شدند. پیامد این جنگ بر سر میراث های استعمار بزرگ باعث تباهی افغانستان شده است. اما میراثخواران افغان دست از دعوا جلبی ارضی نکشیدند

میراثخواران افغان مرز دیورند را مرز« فرضی و تحمیلی» می نامند که خود شان انرا در بدل فروش خاک و گرفتن پول و قدرت در افغانستان ساخت انگلیس امضا نموده و پنج شاه شان انرا تایید نموده اند.
واقعیت این است که میراثخواران افغان مظلوم نمایی می کنند که استعمار به ایشان ظلم کرده و با تحمیل خط دیورند قبایل متخاصم زی را میان کوه های سلیمان و افغانستان به« لر و بر» تقسیم نموده و از هم جدا نموده اند. اما میراثخواران افغان از ظلم استعمار در مورد تحمیل نام افغانستان بحیث هویت جعلی و زشت بجای خراسان تمدنی و تاریخی و هم چنان مرز کشی های اجباری با آسیای میانه و ایران انکار می کنند.
چرا مرز دیورند را میراثخواران استعمار کبیر همواره داغ نگه می دارند؟

واقعیت این است که با مرز کشی های استعماری، مرزها با آسیای میانه و ایران برای همیشه مسدود شد و سیاست بیگانه سازی همزبانها و هم فرهنگ ها موفقانه پیاده شد. اما مرز دیورند نه تنها مسدود و قطع نشد، بلکه به مرز خان های دوسره، مرز هجوم کوچی ها و ناقلین، مرز مرگ، وحشت و تروریزم تبدیل شده و باعث تباهی افغانستان شده است و طالبان آخرین کارنامه این مرز است.
برای میراثخواران افغان خط دیورند به بزرگ‌ترین کارت بازی بویژه پس از ظهور پاکستان تبدیل شده است.

الف در بعد داخلی:
۱) آنها ازین مرز بحیث کارت ناسیونالیزم قومی در بازی های برتری طلبی و تحکیم پایه های قدرت شان استفاده نمودند.
۲) از مرز دیورند میلیون ها ناقل جدید را وارد کشور نموده تا توازن جمعیت را به نفع شان که اقلیت هستند تغییر بدهند و ادعای اکثریت کنند. چنانچه تعداد ناقلین مسلح و غیر مسلح و کوچی بیشتر از هر وقت دیگر از مرز دیورند وارد کشور نمودند.
۳) در مواقع مختلف و در حالات شکست در جنگ قدرت در افغانستان آنها از کوه های سلیمان، بحیث محور شرارت بحیث پناه گاه و فرارگاه استفاده نموده و دوباره به افغانستان لشکر می کشند. بگونه مثال از زمان نادر خان تا طالبان. مسدود شدن مرز دیورند به معنای مرگ سیاسی شان است. چنانچه وقتی ارگ را در ۱۹۹۲ از دست دادند، انور الحق احدی انرا« زوال پشتون ها» نامید و از طریق حمایت پاکستان و لشکر طالبان دوباره احیا کردند.

ب، مظلوم نمایی در بعد خارجی:
۱) با دعوا جلبی ارضی بر پاکستان از خط دیورند بحیث باجگیری سیاسی و تهدید استفاده کردند. اما هیچ گاه شجاعت مطرح کردن آن را با پاکستانی ها رو در رو نداشته اند. اما زمانیکه با برخی پشتون های پاکستان مطرح کردند، آنها از کشور خود پاکستان دفاع نموده، بلکه مشت به دهن شان زده و تا توان داشتند برای ویرانی افغانستان همدست پنجابی ها و بلوچ ها و سندی ها شدند. این در حالیست که اکثریت پشتونهای قبایلی پاکستان از مرز های نا امن دیورند به کراچی، اسلام اباد و شهر های دیگر پاکستان کوچ نموده اند.

۲) در بیست سال جمهوریت امریکایی و انگلیس ها و ناتو در افغانستان چندین بار کرزی با مقامات بلند پایه امریکایی بحث دیورند را بلند کردند، ولی سیلی محکمی خوردند. چنانچه بوش در ملاقات با کرزی در کاخ سفید در پاسخ به خط دیورند چنین گفت: تا زمانیکه نیروهای ما در افغانستان است بهتر است امنیت کشور خود تان را تامین کنید و از ادعای ارضی به همسایه قدرتمند اتمی مثل پاکستان دست بردارید که ازین هم کشور تان تباه میشود.»
در ملاقات دیگر جوبایدن معاون رییس جمهور اوباما به کرزی گفته بود:« پنجاه تای افغانستان را به یک پاکستان تبدیل نمی کنیم.»

۳) مرز دیورند به کارت بازی شوروی سابق و هند نیز تبدیل شده بود و میراثخواران افغان در هوای حمایت آنها علیه پاکستانی ها می پریدند ولی در نهایت به شکست شوروی سابق تمام شد.
در فرجام : شاید بهتر باشد از تاریخ درس بگیریم و از تلاش های احمقانه و مظلوم نمایی های بی حاصل دست برداریم و تمام تلاش مانرا کنیم که افغانستان فقیر، نا امن و نا متحد را از طریق سیاست عقلانی و در همزیستی با همسایگان و جهان شگوفا بسازیم. تمام مرز های سیاسی برای افغانستان بدون مشکل و بدون پاسپورت و ویزه زمانی باز خواهد بود که کشور خود را قدرتمند و شکوهمند بسازیم تا همه همسایگان و جهان با احترام به ما برخورد کنند.
سیاست عقلانی حکم می کند که نه با مظلوم نمایی و دعوا جلبی می توانیم به هدف برسیم و نه با خشونت و باجگیری.

هارون امیرزاده