دیورند چه آنکه خط فرضی گفته شود یا مرز رسمی، زخمی است میان دو‌کشور پاکستان و افغانستان.
این زخم، زخم ناسور است که همیشه ملتهب و خون چکان مانده است.

زخم ناسور و التیام نایافته ی دیورند برای دو‌کشور افغانستان و پاکستان، برای مردمان شان ‌و برای دولت ها ‌وحکومت های شان همیشه درد و‌رنج داشته است.
اگر به زخم دیورند و درد ناشی از آن از نظر قومی نگاه شود، به خصوص بر اقوام افغانستان، درد و‌ رنج این زخم بر پشتون ها و جامعه ی پشتون در دو طرف این خط فرضی یا مرز رسمی بیشتر از اقوام دیگر است.

افزونی این زخم نه از این زاویه که دیورند پشتون ها را جدا و تقسیم کرده است، که یقینا چنین است مانند هر قوم دیگری در افغانستان و منطقه، بلکه از این زاویه که زخم دیورند چگونه به توسعه ی انسانی و اجتماعی پایدار در دوطرف این خط و این زخم‌ صدمه زده است. میزان و شدت این صدمه را با توجه به شاخص های توسعه ی انسانی و اجتماعی و تطبیق آن در دو سوی این خط میتوان ارزیابی و نگاه کرد.

سوال اصلی این است که زخم دیورند مدوا شود یا هم چنان ناسور و‌ ملتهب باقی بماند؟

محمد اکرام اندیشمند