در کنار ده‌ها بحران اقتصادی، سیاسی و اجتماعی که جامعه‌ی تاجیک با آن مواجه است؛ مشکل عمیق‌تری دیگری نیز وجود دارد: اسارت فکری و وابستگی ذهنی عناصر فصلی.
در دوران جمهوریت و امروز؛ شماری از تاجیکان در نقش ابزار تزئینی حاکمیت قومی به کار گرفته شده‌ اند؛ افرادی که در بند تملق و اطاعت کور کورانه‌ گیر کرده اند و برای جلب رضایت اربابان خود از ارتکاب هیچ‌ گونه خشونت، ستم و بی‌عدالتی در حق مردم خود دریغ نمی‌کنند. این‌ها تصور می‌کنند چنین رفتارهایی جایگاه‌ شان را در ساختار قدرت قومی و قبیله‌ای استحکام می‌بخشد؛ در حالی که این تصور، توهمی بیش نیست.

عدم آگاهی این گروه از اهداف راهبردی شعار افغانیت و اسلامیت، سبب شده است ندانند که در زمین دشمن و بر خلاف منافع مردم‌ شان می‌رقصند. این رقصیدن‌ها تنها زمانی برای حاکمان قبیله ارزشمند است که بتوانند مردم خود را در راستای منافع آنان سرکوب کنند و با پایان این روند؛ بلافاصله خود شان نیز قربانی همین چرخه خواهند شد.

نمونه‌ی خوب آن؛ عملکرد روزهای پسین آقای ملا جمعه است که با گرد آوری اجباری مردم پنج شهرستان درواز زیر عنوان «کشتی محلی» و در پایان گرفتن بیعت اجباری؛ عملاً در خدمت سیاست‌های ضد زبان و ضد فرهنگ فارسی قرار گرفته است.
او باید بداند که مردم نجیب دروازها، با پیشینه‌ای روشن و هویتی استوار؛ با هیچ جریان معارض با زبان و تمدن‌ شان سازگار نبودند و نخواهند بود. این مردم به سطحی از آگاهی و پویایی رسیده‌ اند که اهداف راهبردی جریان حاکم ستمگر که طی پنج سال گذشته جنگی آشکار را علیه تمدن و زبان فارسی به راه انداخته اند، به‌خوبی تشخیص می‌دهند.

این که برای شما ارزش های هویتی ارزش ندارد؛ دال بر عدم دانش تان از حوادث تاریخی، دینی و هویتی است؛ و الا دلیل اصلی قیام ابومسلم خراسانی در برابر خلافت امویان و سرنگونی نودساله این خلافت، بی حرمتی به ارزش های فرهنگی و زبان فارسی بود.
اگر امروز غارت ثروت‌ معادن دروازها پرده‌ای بر چشمان شما افکنده و این همه دشمنی را نمی توانید ببینید؛ این مشکل فردی شما است؛ اما جامعه‌ی تاجیک؛ به‌ویژه مردم نجیب دروازها، به‌ خوبی می‌دانند که در این جغرافیا چه جریان دارد و چه می‌گذرد.
مواظب باشید، پیش از شما نیز کسانی همین مسیر را پیمودند و امروز شرمسار تاریخ‌ اند.

جلالی