قدرت نظامی متعارفِ آمریکا با وجود پیشرفت های زیاد، اما در عمل، بیش از فن آوری، متکی به عملیات و تبیلغات روانی است. بزرگنمایی قدرت نظامی، ایجاد ترس و تزلزل، پایین آوردنِ اعتماد به نفس و دشوار سازی تصمیم گیری در جانبِ دشمن برای مقابله با آمریکا، روش های موثر برای وادار سازی و تسلیم به خواست های این کشور درنظر گرفته می شود. در واقع قدرت نظامی، نه به عنوان توانمندی مستقل، بلکه مکمل و پشتوانه ای برای عملیات روانی مورد استفاده قرار میگیرد.

تجربه ی جنگ عراق، که در آن اتکای بیش از حد به قدرت نظامی بود و با شکست مواجه شد، راهبردِ استفاده از قدرت نرم را به یک اصل و اولویت مهم در سیاست خارجی آمریکا تبدیل نموده و تا کنون در چند نمونه موثر واقع شده است.
سرمایه، تعداد و حجم محتوای رسانه ای و تبلیغاتی که به زبان فارسی و مترکز بر یک کشور، ایران، تولید می شود، چنان گسترده و وسیع به نظر می رسد که تا کنون در هیچ رقابت بین المللی پیشینه نداشته است.

شبکه وسیعی از رسانه های بزرگ، کارشناسان فصلی و اجاره ای، پروموت/تبلیغ پولی صفحات مجازی و ... متمرکز به وضعیت داخلی ایران با استفاده از مفاهیم جذاب و همه پسند مثل حقوق بشر و آزادی و خلق ناراحتی عمومی از اتفاقات اخیر این کشور است؛ اما در مطالبات رسمی آمریکا، هیچ یک از مسایلی که در تبلیغات مورد استفاده قرار میگیرد، وجود ندارد.

محدود سازی توان موشکی، برنامه هسته ای و خلع سلاحِ نیروهای همسو با ایران در منطقه از اهداف مهم آمریکا است که در ذیل و سایه ی این حجمِ وسیع و بزرگ از تبلیغات پیگیری می شود. اهدافی که هیچگونه ارتباطی به مسائل حقوق بشری در ایران ندارد و به اصطلاح ابزار سرکوب به شمار نمی رود.
آمریکا در منطقه خاورمیانه آسیب پذیری های جدی تری نسبت به ایران در جنگ احتمالی دارد؛ آنچه که می تواند توانِ بازدارنده موشکی و قدرت دفاعی ایران را موثر و کارا سازد، حفظ اعتماد به نفس کنونی و تاب آوری در برابر فشار روانی است.

این دو سوی درگیری؛ اما نقش بازیگرانِ مثل چین را نباید دست کم گرفت که بشدت مترصد جایگزینی آمریکا در منطقه است و در صورت وقوع درگیری، در تلاش بالابردنِ هزینه های آمریکا تا متمایل سازی کشور های حوزه خلیج فارس به سمت چین پیش خواهد رفت. رئیس جمهور آمریکا اخیراً از کشور های منطقه خواسته است تا امنیت شان را خود شان تامین کنند، مسئله ای که بسیاری از دولت های منطقه را به تکاپوی میانجیگری و بی طرفی کشانده و فرصت مناسبت برای چین مهیا ساخته است.

به نظر می رسد تدابیر و همکاری نظامی چین با ایران برای مقابله و یا طولانی سازی جنگ تا آنجا جدی است که سفر نخست وزیر بریتانیا به این کشور را باعث شده است. سفری که شاید ترفندی برای مصروف سازی تصمیم گیران چینی برای ارزیابی پیشنهاد های غرب باشد تا از تمرکز به ایران باز داشته شود.
بازگشتِ آمریکا با تغییرات اندک به برجام تنها راه آبرو مندانه این کشور برای خروج از این وضع دشوار است. جنگ، نتیجه ای دلخواه در پی نخواهد داشت.

سید باقر محسنی