طالبان اکنون یکه‌تاز میدان‌اند. پول را از امریکا، قطر و تجارت مواد مخدر به دست می‌آورند و مشروعیت را از روسیه، چین و ایران. طالبان برای حاکمیت یک قوم برنامه دارند؛ برنامه‌ای که برای همان قوم نیز چیزی جز ویرانی به همراه نخواهد داشت. طالبان در جغرافیای رنگارنگ فرهنگی ـ زبانی افغانستان، برای نابودی فرهنگ و زبانی کمر بسته‌اند که بزرگ‌ترین و کارآمدترین ابزار هم‌زیستی و گفت‌وگو است. تمام پشتیبانان رنگارنگ طالب؛ چونان خودِ آنها رو سیاه تاریخ خواهند بود.

چپ و راستِ قوم و خویشِ طالب، طالبان را رهایی‌بخش، آزادی‌خواه و ضامن یکپارچگی جغرافیای افغانستان می‌دانند، حال آن‌که طالب دین را در خدمت قدرت قومی قرار داده، آزادی را از مردم گرفته و یکپارچگی جغرافیای وطن را، بیش از هر زمانی دیگر به مخاطره انداخته است.
حافظه‌ی مردم همه‌ی این‌ها را به یاد خواهد داشت. حافظه‌ی مردم این را نیز به یاد خواهد داشت که چرا چنین شد.

چرا آنان که در اپریل ۱۹۹۲ میدان به دست‌شان سپرده شد، نتوانستند میدان‌داری کنند؛ چرا نتوانستند یا نخواستند برنامه و نقشه‌ی راهی را که برای خاستگاه فرهنگی خودشان و نیز برای جغرافیای وطن مفید، مهم و حیاتی بود، ارایه کنند. سردارانِ حوزه‌ی غیرطالب، فرهنگ، زبان، قوم و آزادی و رهایی را فدای دین کردند.
این‌ همه را نیز حافظه‌ی مردم به یاد خواهد داشت.

فرید مزدک